English
مجله ترویج و توسعه آبخیزداری
مشاهده جزئیات مقاله
دانلود فایل مقاله :
( 19 بازدید ) ( 7 دانلود )
اطلاعات انتشار : دوره 9 - شماره 33 - شماره پیاپی 33
نوع مقاله : مقالة‌ تحقيقي‌ (پژوهشي‌)
محورهای مقاله : مدیریت سیلاب و خشکسالی
عنوان مقاله : بررسی تأثیرسد  مارون بر رژیم هیدرولوژیکی رودخانه­ جراحی
خلاصه مقاله : سدها به‌عنوان سازه‌­های هیدرولیکی عظیم، جریان رودخانه‏‌ها را در پایین‌­دست خود به‌طور گسترده تحت تأثیرقرار می‌دهند. ارزیابی نحوه و میزان این اثرگذاری، یکی از مسائل مهم در مطالعات کنترل سیلاب است. در مطالعه حاضر به بررسی روند تغییرات رژیم سالانه و سیلابی رودخانه­ جراحی در طی زمان و بررسی ارتباط این تغییرات با تأسیس سد مارون با استفاده پرداخته شد. بدین‌منظور نسبت به ترسیم نمودار­های دبی متوسط سالانه و دبی حداکثر لحظه­‌ای در دو ایستگاه هیدرومتری ایدنک (بالادست سد) و بهبهان (پایین‏دست سد) پرداخته شد و از آزمون آماریt  جفتی (در نرم افزار SPSS) برای تحلیل اختلاف دبی حداکثر لحظه‌­ای سيلاب رودخانه جراحي در دوره زماني 17 ساله قبل و بعد از بهره‌­برداري سد مارون استفاده شد. نتایج بدست آمده نشان‌دهنده اثرگذاری سد مارون بر دبی‏‌های پیک سیلابی است؛ به گونه‌­ای که در بازه 17 ساله پس از تاریخ آبگیری سد مارون، دبی­های پیک سیلابی در ایستگاه­ پایین‌دست سد نسبت به بازه 33 ساله قبل از افتتاح سد، به صورت چشمگیری کاهش یافته است (88/9 درصد کاهش پس از افتتاح سد). مقدار متوسط دبی حداکثر لحظه­‌ای در دو بازه ذکر شدۀ قبل و بعد از احداث سد به‌ترتیب معادل 1757/9و 194 مترمکعب بر ثانیه است که نشان‌دهنده این است که سد مارون پیک‌­های لحظه‌­ای را مهار کرده است. آزمون آماری انجام شده نیز نشان می‌‏دهد که اختلاف معنی‌­داری میان دبی حداکثر لحظه‌ای قبل و بعد از افتتاح سد مارون، در ایستگاه هیدرومتری بالادست سد مشاهده نمی­‌شود؛ این در حالی است که در ایستگاه هیدرومتری پایین‌دست، اختلاف معنی­‌داری در سطح 1 درصد میان دبی‌های حداکثر لحظه‌­ای قبل و بعد از افتتاح سد مارون مشاهده می­شود. اما در دو ایستگاه هیدرومتری بالادست (به‌عنوان ایستگاه شاهد) و پایین‌دست سد، روند تغییرات دبی‌های متوسط سالیانه بر هم منطبق و کاهشی است، که نشان می‌دهد این مسئله ناشی از خشکسالی و تغییرات اقلیمی بوده است.
تخصص ها : مدیریت منابع آب، سیلاب، خوزستان
منابع : Amini, H. Esmali-Ouri, A. Mostafazadeh, R. Sharari, M. and Zabihi, M. 2019. Hydrological drought response of regulated flow under the influence of dam reservoir in Ardabil Province. Journal of the Earth and Space Physics. 45 (2): 473-486.


نویسندگان مقاله :
نویسندهترتیب نویسندهدانشگاه / سازمان/ موسسهدانشگاه / سازمان/ موسسه ( لاتین )سمتپست الکترونیکیمدرک تحصیلی
سمانه رضوی‌زاده
(نویسنده مسئول)
1بخش تحقیقات بیابان، موسسه تحقیقات جنگل‏ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران  srazavizadeh@gmail.com 
محمد خسروشاهی 1بخش تحقیقات بیابان، موسسه تحقیقات جنگل‏ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران  srazavizadeh@gmail.com 
فاطمه درگاهیان 3بخش تحقیقات بیابان، موسسه تحقیقات جنگل‏ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران  srazavizadeh@gmail.com 
دسترسی سریع

کلیه حقوق این وب سایت برای مجله ترویج و توسعه آبخیزداری محفوظ می باشد .