English
مجله ترویج و توسعه آبخیزداری
مشاهده مقالات شماره
 دوره7،شماره24 ،پیاپی24
 
1
تحلیل مکانی و پایش خشکسالی اقلیمی با سه شاخص SPI، ZSI و EDI (مطالعه موردی: استان اصفهان)
( 41 بازدید ) ( 1 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 7 - شماره 24 - شماره پیاپی 24
نویسندگان :
خلاصه مقاله : خشکسالی و کمبود آب می­تواند سبب ایجاد بحران­های جدی در زندگی انسان­ها شود. خشکسالی پدیده­اي برگشت ­پذیر است که می ­تواند به طور غیرمستقیم سبب بحران­های اجتماعی، به خطر افتادن بهداشت عمومی، تاثیرات منفی بر محیط­ زیست و اکولوژی و ... گردد. در این مطالعه به­ منظور تحلیل خشکسالی اقلیمی استان اصفهان، از داده­های بارش 21 ایستگاه سینوپتیک در بازه زمانی 1371 تا 1396 استفاده شد و شاخص­هایEDI ، SPI و  ZSI با کدنویسی در نرم‌افزار MATLAB محاسبه شد. جهت پهنه ­بندی مقادیر محاسبه شده­ شاخص­ های مذکور، از نرم‌افزار ArcGIS10.3 و تخمین­گر کریجینگ استفاده شد. نتایج نشان داد که شدت هر سه شاخص مورد استفاده  متفاوت بود. طوری که در نتایج شاخص SPI، مساحت کلاس­ های خشکسالی متوسط و شدید از سال 1371 تا 1396 به ترتیب از صفر به 2/7 و 16/1 درصد افزایش داشت. نتایج شاخص ZSI در کلاس ترسالی متوسط، شدید و بسیار شدید در سال 1396 به­ترتیب کاهش 95/9، 95/1 و 97/3 درصدی نسبت به سال داشته است. در شاخص EDI، عمده مساحت استان در سال­های 1371، 1385 و 1396 به­ترتیب در کلاس ­های ترسالی بسیار شدید، ترسالی بسیار شدید و خشکسالی شدید به ترتیب با درصد مساحت 33/6، 49/8 و 44/6 قرار گرفتند.
تخصص ها :  استان اصفهان، خشکسالی هواشناسی، SPI EDI، ZSI،

2
رویکرد آب مجازی در مدیریت منابع آب
( 53 بازدید ) ( 25 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 7 - شماره 24 - شماره پیاپی 24
نویسندگان :
خلاصه مقاله : بحران کم ­آبی در مناطق وسیعی از جهان به سرعت در حال گسترش است. کشور ما نیز به دلیل واقع شدن در کمربند خشک کره زمین، بارندگی­های کمتر از میانگین جهانی، پراکنش نامناسب زمانی و مکانی بارندگی­ ها، رشد جمعیت و افزایش سرانه تقاضای آب و نیز مصرف سوء منابع آب از این قاعده مستثنی نیست. طبق مطالعات صورت گرفته بیش از 90% آب استحصال شده کشور صرف بخش کشاورزی می­شود که با بازنگری در سیاست‌گذاری‌ها و رویکردهای مدیریتی منابع آب به خصوص در بخش کشاورزی می­ توان از هدررفت بخش قابل توجهی از منابع آبی جلوگیری کرد. به آبی که در مراحل مختلف فرآیند تولید محصول یا فرآورده کشاورزی استفاده می­شود آب مجازی اطلاق می­گردد که با تجارت (واردات و صادرات) محصول کشاورزی چه در سطح ملی و چه در سطح بین ­المللی، جریانی از تجارت آب مجازی به وجود می­آید. به این صورت که کشور وارد کننده علاوه بر محصول غذایی، آب مجازی را نیز وارد می­کند. کشورهایی نظیر ایران که در مناطق خشک و نیمه­ خشک واقع شده ­اند و با بحران آب مواجه­ هستند، می ­توانند با واردات محصولات آب­بَر، در مصرف منابع آبی خود صرفه­ جویی کرده و یا منابع آبی خود را در سایر زمینه ­ها مصرف کنند.
تخصص ها : بحران آب، کشاورزی، مدیریت منابع آب، آب مجازی، تجارت آب مجازی.

3
مطالعه رفتار هیدرولوژیکی و هیدرولیکی سیلاب شهری در بخشی از شهر ساری
( 44 بازدید ) ( 10 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 7 - شماره 24 - شماره پیاپی 24
نویسندگان :
خلاصه مقاله : حوزه‌های آبخیز‌ شهری رفتار هیدرولوژیکی و هیدرولیکی کاملاً متفاوتی نسبت به حوزه‌های طبیعی بروز می‌دهند. شهر‌های واقع در نوار ساحلی خزر، سالانه چندین بار هنگام بارش و رگبار‌های نسبتاً شدید، دچار سیل‌گرفتگی شده و چشم ­انداز نامطلوبی را در سطح شهر ایجاد می‌کند. امروزه ضرورت برقراری نظم و ایجاد محیطی امن برای شهروندان مستلزم برنامه‌ریزی جامع، طراحی و مدیریت سیستم‌های دفع آب‌های سطحی می‌باشد، که این امر می‌تواند در قالب یک روش کارآمد و با استفاده از مدل‌های محاسبه و کنترل رواناب‌های شهری تحقق یابد. در این پژوهش ازمدل MIKE SWMM جهت شبیه‌سازی سیلاب در حوزه‌های آبخیز شهر ساری استفاده شده است. محدوده مورد مطالعه بخشی از شهر ساری با مساحت 64/39 هکتار است که به 51 زیرحوزه تقسیم گردید و به این منظور اطلاعاتی از قبیل وضعیت اقلیمی، توپوگرافی،‌ رژیم هیدرولوژیکی منطقه، وضعیت فعلی شبکه‌های جمع‌آوری آب‌های سطحی و خصوصیات هیدرولیکی آن ­ها جمع‌آوری شد. با به کارگیری این مدل توسط مجموعه‌ای از داده‌های هیدرولوژیکی و داده‌های هیدرولیکی سیستم زهکشی، قابلیت شبکه جمع‌آوری آب‌های سطحی در خروج آب‌های سرگردان حاصل از رگبارهای طرح با تداوم 2، 4 و 6 ساعته و با دوره­های بازگشت 2، 5، 10 و 25 سال ارزیابی شد. نتایج شبیه‌سازی نشان داد که برخی از مجاری آبروی موجود در این نواحی توانایی و قابلیت عبور دادن سیلاب طراحی را نداشته و این امر موجب می‌گردد تا در محل گره‌های منتهی به مسیر‌های بحرانی اضافه بار و شرایط سیلابی ایجاد شود که این وضعیت در برخی از گره‌ها به حدی طولانی خواهد شد که می‌تواند موجب بروز مشکلات جدی در خصوص تردد و آب­گرفتگی معابر شود.
تخصص ها : حوزه آبخیز شهری، سیستم زهکشی، شبیه‌سازی هیدرولوژیکی، شبیه‌سازی هیدرولیکی، مدل‌های کامپیوتری

4
(مقایسه روش رگرسیون چند متغیره و شبکه‌ی عصبی مصنوعی در مدل‌سازی دمای خاک با استفاده از عناصر هواشناسی (مطالعه موردی: ایستگاه سینوپتیک بندرعباس
( 39 بازدید ) ( 3 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 7 - شماره 24 - شماره پیاپی 24
نویسندگان :
خلاصه مقاله : دمای خاک به عنوان یک عنصر مهم و تأثیر‌گذار در رشد گیاهان مطرح است، که در ایستگاه­های هواشناسی به صورت منظم و پیوسته اندازه‌گیری نمی‌شود، ازاین روی داده‌های دمای خاک با کمبود آماری مواجه است. دمای خاک در اعماق مختلف متفاوت و متاثر از دمای محیط بیرون و دیگر عوامل است. در این تحقیق سعی شده است تا دمای اعماق مختلف خاک رسی- شنی (5،10،20،30،50 و100 سانتی­متری) را به کمک پارامترهای روزانه‌ی هواشناسی موجود در ایستگاه هواشناسی بندرعباس به روش رگرسیون چند متغیره و شبکه‌ی عصبی مصنوعی برای دوره آماری سال­های 1372 تا 1396 مدل سازی شود. پس از محاسبه‌ی ضریب همبستگی بین دمای اعماق خاک با پارامترهای هواشناسی مشخص گردید، دمای خشک، مقدار تبخیر و دمای نقطه‌ی شبنم بیش­ترین همبستگی را با دمای خاک در اعماق مختلف دارد. میزان قدر مطلق خطای محاسبه شده در روش رگرسیون بین /019 درجه (برای عمق 10 سانتی ­متری) و 1/88 درجه (برای عمق 100 سانتی‌متری) و در روش شبکه‌ی عصبی بین 1/17 و 1/85 درجه می‌باشد. بنابراین با توجه به ساده بودن رگرسیون چندمتغیره و عدم تفاوت زیاد با نتایج شبکه عصبی مصنوعی، از مدل فوق در مناطق مشابه برای پیش‌بینی دمای خاک می‌توان بهره برد.
تخصص ها : رگرسیون چندمتغیره، شبکه‌ی عصبی مصنوعی، دمای خاک، پارامترهای هواشناسی، مدل‌سازی

5
برآورد دبی‌‌های حداقل ماهانه با دوره‌ بازگشت‌های مختلف در رودخانه‌های استان اردبیل
( 43 بازدید ) ( 16 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 7 - شماره 24 - شماره پیاپی 24
نویسندگان :
خلاصه مقاله : شناخت و بررسي شاخص‌های فراواني جریان‌های کمینه با توجه به اثرات زيان‌بار خشكسالی از اهميت ویژه‌ای برخوردار است. تجزيه و تحلیل جريان‌هاي کمینه به‌عنوان روشي در برآورد خشكسالي هيدرولوژيك مطرح مي‌باشد. در همین ارتباط، پژوهش فعلی با هدف تحلیل شدت جریان‌های کمینه 33 ایستگاه هیدرومتری واقع در استان اردبیل برنامه‌ریزی شده است. در همین راستا، از توزیع گامای دوپارامتره استفاده گردید و ارتباط بین جریان‌های کمینه با احتمال وقوع و دوره‌های بازگشت مختلف، رسم و مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد. که شدت مقادیر دبی‌های کمینه و شدت خشکسالی با افزایش دوره بازگشت به‌ترتیب کاهش و افزایش می‌یابد. دامنه مقادیر دبی با دوره بازگشت 2 ساله در ایستگاه‌های مورد مطالعه از 01/0 تا 0/95 به‌ترتیب در ایستگاه‌های آتشگاه و بوران متغیر است. مقدار جریان کمینه برآوردی در دوره بازگشت 100 ساله نیز در ایستگاه‌های بوران و نیر به‌ترتیب کم‌ترین (0) و بیش‌ترین (0/21) مقدار را به خود اختصاص داد. با توجه به آسیب‌های متعدد منتج از خشکسالی در بخش‌های اقتصادی، اجتماعی، زیست‌محیطی و سیاسی کشور، لحاظ و بررسی پدیده مذکور به‌منظور رسیدن به اهداف توسعه پایدار امری ضروری و اجتناب‌ناپذیر است.
تخصص ها : توزیع گاما، جریان کمینه، خشکسالی هیدرولوژیک، مدیریت منابع آب، استان اردبیل.

6
نقش آبخیزداری شهری در توسعه­ ی پایدار شهری با تأکید بر مدیریت رواناب­ ها
( 62 بازدید ) ( 14 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 7 - شماره 24 - شماره پیاپی 24
نویسندگان :
خلاصه مقاله : در صورتی که آبخیزداری را به معنی یکپارچه یک حوزه­ی آبخیز بدانیم، شهر به عنوان یکی از واحدهای اصلی یک حوزه­ی آبخیز به شمار می­رود. امروزه آبخیزداری شهری، به عنوان یکی از زیر شاخه­ های مهم آبخیزداری، راه­کارهای بهره­ برداری و مدیریت پایدار از منابع آبخیز در حوضه­های شهری و حریم آن­ها را به منظور بازسازی تخریب­هایی که در اثر توسعه­ی شهری به وجود آمده است طراحی و تدوین می­نماید و در پی راه­کارهایی با تأکید بر توسعه­ی پایدار شهری جهت نگهداری منابع برای حال و آینده در محیط شهر، از طریق استفاده­ی بهینه از زمین، و وارد کردن کمترین ضایعات به منابع تجدیدناپذیر است. با توجه به اهمیت توسعه و ترویج آبخیزداری شهری در ایران، و ارتباط نزدیک آن با توسعه­ی پایدار شهری، و ضرورت آگاهی مدیران و برنامه­ریزان عرصه­های شهری، در این پژوهش سعی بر آن شده به بررسی نقش آبخیزداری شهری در توسعه ­ی پایدار شهری با تاکید بر کنترل رواناب و استفاده بهینه از باران از طریق استحصال آب باران در پشت­بام­ها، بام سبز، و یا در راستای تقویت آب­ های زیرزمینی از قبیل استفاده از روکش­ های نفوذپذیر که همگی بر اهمیت مدیریت رواناب­ ها در مباحث آبخیزداری شهری تأکید دارند، پرداخته شد.
تخصص ها :  آبخیزداری شهری، توسعه­ ی پایدار، رواناب، مدیریت

7
بررسی راهبردهای کاهش غلظت گرد و غبار در منطقه سیستان با استفاده از تحلیل سوات
( 42 بازدید ) ( 3 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 7 - شماره 24 - شماره پیاپی 24
نویسندگان :
خلاصه مقاله : منطقه سیستان از دیرباز به دلیل وجود طوفان­ه اي شن و گرد و غبار به عنوان یکی از كانون­هاي بحراني فرسايش بادي در کشور معرفی گردیده است. حساسیت بالای اراضی به فرسایش بادی، وجود خشکسالی ­های پی در پی و کنش­ های سیاسی-  منطقه ­ای همگی راهکارهای مقابله با این پدیده را محدود نموده است. اما در کنار تمامی محدودیت ­ها، ظرفیت­ ها و توان‌هایی در منطقه سیستان وجود دارند که می­توان آن­ ها را به فرصت­ه ایی برای مبارزه با فرسایش بادی تبدیل نمود. شناسایی این عوامل با استفاده از بررسی­ه ای میدانی، پردازش تصاوير ماهواره­ای سنجنده مادیس  و لندست7، و هم­اندیشی با کارشناسان انجام شد. سپس با استفاده از تحلیل سوات، اهمیت و وضعیت موجود عوامل داخلی و خارجی ارزیابی شدند. نتایج نشان داد، راهکارهای کاهش غلظت گرد و غبار در منطقه سیستان بر اساس توان­ها و ضعف ­ها و هم­چنین فرصت ­ها و تهدیدهای موجود در منطقه، در قالب حداقل سه راهبرد قابل ارائه است. در ارزیابی عوامل داخلی به ترتیب وجود پوشش­ گیاهی­ حاشیه هامون صابری و کمبود اعتبار و مهارت کم جوامع بومی با روش­های حفاظت خاک بالاترین امتیاز را کسب نموده­اند و در ارزیابی عوامل خارجی نیز به ترتیب وجود انرژ­های تجدیدپذیر و کنش­ های منطق ه­ای و حقابه هیرمند بالاترین امتیاز را به دست آورده­اند.
تخصص ها : تصاویر ماهواره­ای، طوفان­، سیستان و تحلیل سوات.

دسترسی سریع

کلیه حقوق این وب سایت برای مجله ترویج و توسعه آبخیزداری محفوظ می باشد .