English
مجله ترویج و توسعه آبخیزداری
مشاهده مقالات شماره
 دوره2،شماره4 ،پیاپی4
 
1
بررسي خشکسالي و ترسالي استان هرمزگان با استفاده از نمايه شناسايي خشکسالي (RDI)
( 572 بازدید ) ( 4 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 2 - شماره 4 - شماره پیاپی 4
نویسندگان :
خلاصه مقاله : دراين مطالعه بهمنظور بررسي وضعيت خشکسالي استان هرمزگان، دادههاي مربوط به بارش و دما براي ايستگاههاي بندرعباس، بندر جاسک، بندر لنگه، ميناب، جزيره کيش، سيري و ابوموسي جهت محاسبه سالهاي مرطوب و خشک با استفاده از تحليلهاي آماري مورد استفاده قرار گرفتند. شاخص استفاده شده در اين بررسي نمايه شناسايي خشکسالي(RDI )است. يافتههاي اين تحقيق منجر به تعيين فراواني وقوع ترساليها و خشکساليها در ايستگاههاي مورد مطالعه گرديد. نتايج کلي نشانگر اين موضوع است که در همه ايستگاهها پديده خشکسالي توام با شدت و ضعفهايي حاکم ميباشد و در اکثر ايستگاهها وضعيت خشکسالي در حالت نرمال ميباشد. در سالهاي 1374 و 1376 استان هرمزگان در شرايط مناسبتري ميباشد، زيرا در اين سالها ايستگاههاي کيش و قشم در شرايط نرمال و بقيه ايستگاهها در شرايط خي ً لي مرطوب و نسبتا مرطوب ميباشند. از ميان ايستگاههاي مورد مطالعه، بندرعباس و بندر لنگه با 5 سال و جزيره ابوموسي و سيري با 2 سال خشکسالي بهترتيب بیشترین و کمترین فراواني سالهاي خشکسالي را دارا ميباشند.
تخصص ها : خشکسالي، ARCGIS ،تورنتوايت، نمايه شناسايي خشکسالي، هرمزگان

2
تحليل عوامل مؤثر در مشارکت روستائیان در طرح های آبخیزداری (مطالعه موردی: حوزه آبخيز مشكين چاي، استان اردبیل)
( 559 بازدید ) ( 12 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 2 - شماره 4 - شماره پیاپی 4
نویسندگان :
خلاصه مقاله : خش مهمي از موفقيت پروژهها را سبب ميشود و امروزه مشاركت در جهان بهعنوان كارآمدترين روش براي مديريت حوزههاي آبخيز شناخته شده است. هدف اصلي پزوهش حاضر نیز تحليل رگرسيوني عوامل اقتصادي، اجتماعي و سياسي مؤثر بر مشاركت مردمي در طرحهاي آبخيزداري در حوزه آبريز مشكين چاي شهرستان مشگين شهر می باشد. جامعه آماري مورد مطالعه در اين تحقيق شامل روستاييان ساكن در حوزه آبخيز مشكین چاي مي باشد، كه تعداد 160 نفر از روستاییان بهعنوان نمونه آماري براي انجام پژوهش انتخاب شده است. شيوه اجراي تحقيق به صورت ميداني و با استفاده از پرسشنامه بوده و براي تجزيه و تحليل دادهها از نرمافزار SPSS استفاده شده است. نتايج حاصل از آزمون همبستگي پيرسون نشان داد كه بين ميزان مشاركت مردم در مراحل مختلف طرح آبخيزداري با عوامل اقتصادي و اجتماعي در سطح 99 درصد و با عوامل سياسي در سطح 95 درصد رابطه مثبت بهترتیب با ضرایب رگرسیونی 0/535 ،0/2070 و 0/162 وجود دارد.
تخصص ها : شاركت، عوامل اقتصادي، عوامل اجتماعي، عوامل سياسي، حوزه آبخيز مشكين چاي

3
ارزيابي کيفيت آب رودخانه براي مصارف شرب و کشاورزي (مطالعه موردي: رودخانه جاجرود، حوزه آبخيز لتيان)
( 593 بازدید ) ( 16 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 2 - شماره 4 - شماره پیاپی 4
نویسندگان :
خلاصه مقاله : از اوايل حيات بشري به علت نياز به آب براي زندگي، رودخانه ها و آبهاي جاري مورد توجه بودهاند. براي بهرهگيري از منابع آب، شهرها و مراکز صنعتي و کشاورزي و به طورکلي تمدن ها در نزديکي رودخانه ها شکل گرفتند. اما با پيشرفت صنعت و فنآوري، بشر شروع به نابودي طبيعت کرد. در زمينه آبهاي سطحي به علت افزايش روزافزون جمعيت و رشد انواع آلودگي ها، شرايط کيفي رودخانه ها و آبخوان ها هر روز نامناسبتر مي شود. روند تغييرات مکاني و زماني کيفيت آب در رودخانه ها به عنوان مهمترين منبع آبهاي سطحي، همواره يکي از چالشهاي مديران و تصميم گيرندگان در حوزه منابع آب بوده است. در اين تحقيق کيفيت آب يکي از سرشاخه هاي اصلي رودخانهي جاجرود در منطقه شمشک- دربندسر، حوزه آبخيز لتيان، از لحاظ مصرف کشاورزي و شرب مورد بررسي قرار گرفته است. تعداد 5 نمونه از سرچشمه تا خروجي روستاي جيرود برداشت گرديد. غلظت آنيون ها و کاتيون هاي اصلي براساس روشهاي استاندارد، اندازهگيري شد. ترکيب شيميايي نمونه ها با روشهاي گرافيکي چون نمودارهاي ويلکوکس و شولر مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. بر اساس نتايج بهدست آمده و با ترسيم نمونهها بر روي نمودارهاي وليکوکس و شولر نيز آشکار گرديد که آب رودخانه جاجرود بهطور کلي براي استفاده شرب مناسب نيست اما با توجه به ميزان شوري و ميزان سديم، از آب اين رودخانه ميتوان براي آبياري زمينهاي کشاورزي استفاده کرد.
تخصص ها : کيفيت آب، مصارف شرب و کشاورزي، نمودار ويلکوکس، نمودار شولر، رودخانه جاجرود

4
مروري بر نرخ فرسايش آبي و توليد رسوب در ايران
( 574 بازدید ) ( 31 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 2 - شماره 4 - شماره پیاپی 4
نویسندگان :
خلاصه مقاله : به ً رغم سابقه نسبتا طولانی مطالعات فرسایش و رسوب در سطح ایران، اختالف زیادی در میان برآوردهای موجود دیده میشود. بهمنظور رسیدن به دیدگاهی واحد و ارائه تصویری از شدت و ميزان فرسایش آبي و نرخ توليد رسوب کشور، دادههای موجود مشتمل بر الف) نتایج کاربرد مدل های فرسایش در سطح ملی، ب)اندازهگیریهای تلفات خاک در کرتها، ج)تخمین فرسایش با سزیوم 137 ،د)بار معلق در محل ایستگاههای رسوب سنجی، هـ) نسبت بار کف به معلق و و) منشأیابی رسوب در حوضه های منتخب مورد تحلیل قرار گرفت. بررسیها نشان داد که مقدار فرسایش و رسوبدهی معلق ویژه سطح کشور به ترتیب حدود دو و شش تن در هکتار در سال می باشد. این مقدار با توجه به خشک بودن اقلیم بخش قابل توجهی از ایران منطقی است. پژوهش های محدود موجود نشان داد که سهم فرسایش ً سطحی (بین شیاری و شیاری) در تولید رسوب تقریبا نصف فرسایشهای عمقی(آبکندی، رانش زمین و کناری رودخانه) است. بررسی دادهها حاکی از افزایش رسوبدهی ویژه با افرایش مساحت حوزه تا 10000 کیلومترمربع است و در حوزه های بزرگتر رسوبدهی ویژه روند نزولی نشان می دهد. بدیهی است که این تخمین ها اولیه بوده و هنوز راه درازی برای رسیدن به تخمین های دقیقتر باقی است.
تخصص ها : یزان فرسایش، میزان رسوبدهی، سهم اشکال فرسایش، ایران

5
دورنمایی از وضعیت خشکسالی دهه 2020 حوزه آبخیز پالسجان
( 569 بازدید ) ( 9 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 2 - شماره 4 - شماره پیاپی 4
نویسندگان :
خلاصه مقاله : ییراقلیم بهعنوان یک واقعیت انکارناپذیر در حال رخ دادن است. این پدیده بر وقایع حدی از جمله خشکسالی تأثير بهسزایی میگذارد، لذا با شناخت آن و همچنین برنامهریزی و مدیریت میتوان خسارات و آثار مخرب این پدیده را تا حدودی کاهش داد. در این تحقیق به ارزیابی تغییرات اقلیمی دهه 2020 و اثر آن بر وضعیت خشکسالی حوزه آبخیز پالسجان پرداخته شده است. در ابتدا دادههای روزانه خروجی مدل گردش عمومی جو HadCM3 تحت سناریوی A2 توسط مدل WG-LARS ریزمقیاس شده و توانایی مدل در شبیهسازی اقلیم گذشته (2008-1965 ) منطقه مطالعاتی مورد تأیید قرار گرفته، سپس پارامترهای اقلیمی برای دوره 2030-2011 شبیهسازی شد. در این بخش نتایج نشاندهنده افزایش 7/2 درصدی متوسط بارش ساالنه دهه آتی بوده است. در مرحله بعد با استفاده از دادههای بارش پیشبینی شده وضعیت خشکسالی منطقه مطالعاتی به کمک شاخص SPI با مقیاس زمانی 1 ،6 و 12 ماهه و همچنین ساالنه مورد بررسی قرار گرفت. تحلیل خشکسالیها با توجه به SPI ساالنه نشان میدهد که 75 %سالها وضعیتی نرمال داشته بنابراین منطقه مطالعاتی در دهه 2020 با فراوانی وقوع خشکسالی رو به رو نخواهد بود. در این بین خشکترین سالها، سال 2019 خواهد بود،
تخصص ها : تغییراقلیم، خشکسالی، HadCM3- ،LARS-WG،SPI

6
بررسي تأثير کمي سدهاي اصالحي بر زمان تمركز حوضه (مطالعه موردي: شهرستان هاي اقليد، مرودشت و ممسني، استان فارس)
( 536 بازدید ) ( 3 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 2 - شماره 4 - شماره پیاپی 4
نویسندگان :
خلاصه مقاله : سازههاي كوچكي هستند كه با كاهش سدهاي اصالحي سرعت جريان آب و كاهش شيب آبراهه، منجر به افزايش زمان 5 و تغيير ابعاد هيدروگراف سيل ميگردد. حدود 70 %از تمركز اقدامات اصالح آبراهه ها در استان فارس را احداث سدهاي اصالحي در قالب پروژههاي آبخيزداري تشکيل ميدهد. با توجه به عملکرد متفاوت اين طرحها بر روي کاهش دبي، اين تحقيق بهمنظور تعيين تأثير کمي اين پروژه ها در افزايش زمان تمرکز در شهرستانهاي اقليد، مرودشت و ممسني استان فارس انجام گرديد. در اين تحقيق زمان تمرکز قبل و بعد از اجراي بيش از 1000 سد اصالحي از نوع خشكه چين، توريسنگي، چپري و سنگيمالتي اجرا شده در حوزه هاي آبخيز طويله بند (شهرستان اقليد)، تنگ شول (شهرستان مرودشت) و جونگان (شهرستان ممسني)، با استفاده از روش اندازه گيري ميداني و فرمول هاي تجربي متداول محاسبه گرديد. نتايج اين تحقيق نشان داد که احداث سدهاي اصالحي بر افزايش زمان تمرکز حوضه ها مؤثر ميباشد اما تأثير کمي آنها در حوضه هاي مختلف، متفاوت است؛ به طوريکه افزايش زمان تمرکز در حوضه هاي شهرستان اقليد در مقايسه با دو شهرستان مرودشت و ممسني بيشتر بوده است. لذا موفقيت سدهاي اصالحي در افزايش زمان تمرکز حوضه در پروژههاي آبخيزداري، نيازمند برآورد صحيح دبي و انتخاب  مناسب آبراهه هاي بحراني با توجه به سطح آبخيز باال دست، شيب و رتبه آبراهه، همچنين طراحي مناسب ابعاد، رعايت فاصله مناسب بين سدها و تعمير و نگهداري پس از احداث ميباشد. براساس نتايج تحقيقات ميداني در صورتي كه هدف از احداث اين سازه ها، كاهش دبي پيك سيل باشد، پيشنهاد مي شود كه سازه ها با پراکنش مناسب در آبراهه هاي بحراني احداث شود. به عبارتي احداث اين سازهها تنها مختص به سرشاخه ها و آبراهه هاي با رتبه 1 و 2 نگردد و احداث آنها در آبراهه هاي اصلي با رتبه هاي بالاتر تا خروجي حوضه نيز ادامه پيدا کند.
تخصص ها : استان فارس، آبخيزداري، حوزه آبخيز، سد اصالحي، زمان تمركز

7
م مثل مديريت يکپارچه منابع
( 549 بازدید ) ( 10 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 2 - شماره 4 - شماره پیاپی 4
نویسندگان :
خلاصه مقاله : تأثير فعالیت های گسترده انسان بر اكوسيستم هاي طبيعي، مسائل و مشكالت گسترده زيست محيطي را بهدنبال داشته است. تخريب جنگلها و مراتع براي توسعه روستائي، شهري و صنعتی به صورت اقتضایی و بدون در نظر گرفتن استعداد و پتانسيل، موجب تخريب اراضي، كاهش پوشش گياهي و نفوذپذيري آب در خاك، افت سطح سفره هاي آب زيرزميني، طغيان رودخانهها و مسيلها و افزایش تواتر سیلاب ها، افزايش خشك‌سالي هاي كشاورزي، وقوع گسترده زمين لغزشها و فرسايش خاك، كاهش حاصلخيزي اراضي، كاهش توليد و افزايش هزينه هاي توليد شده است. مديريت نادرست در اراضي جنگلي، مرتعي، كشاورزي، بهرهبرداري غير اصولي از معادن، در نظر نگرفتن تمهيدات الزم مقابله با فرسايش آبي در پروژههاي راهسازي و در معرض فرسايش قرار دادن اراضي حساس از جمله اراضي لسي و مارني نيز موجب بروز فرسايش تشديد شونده شده و خسارات عمدهاي به منابع آب و خاك و منابع مالي كشور وارد ميآورد.
تخصص ها : مدیریت، منابع آب و خاک و فرسایش تشدید شونده

دسترسی سریع

کلیه حقوق این وب سایت برای مجله ترویج و توسعه آبخیزداری محفوظ می باشد .