English
مجله ترویج و توسعه آبخیزداری
مشاهده مقالات شماره
 دوره5،شماره18 ،پیاپی18
 
1
تعیین ضریب زبری مانینگ در رودخانه گل ­گل ایلام
( 674 بازدید ) ( 104 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 5 - شماره 18 - شماره پیاپی 18
نویسندگان :
خلاصه مقاله : ضریب زبری از مهمترین پارامترهایی است که باعث افت انرژی در کانال‌ها و رودخانه‌ها می‌شود و نقش بسیار مهمی در ارتفاع سطح آب در مقطع عرضی دارد. روش‌های مختلفی برای تخمین ضریب زبری ارائه شده است که بیشتر منشأ آزمایشگاهی دارند. در هیدرولیک رودخانه‌ها به دلیل متحرک بودن بستر، مقاومت در مقابل جریان یا ضریب زبری متغیر می‌باشد. در این حالت نمی‌توان یک فرمول مقاومت جریان را به‌طور مستقیم و بدون آگاهی از نحوه تغییر ضریب مقاومت، در شرایط مختلف جریان و رسوب بکار برد. در تحقیق حاضر رودخانه گل‌گل در سد ایلام انتخاب گردید و نتایج حاصل از روابط تجربی مختلف برای تعیین ضریب زبری با استفاده از عملیات صحرایی و خصوصیات مختلف رودخانه و مقطع عرضی آن و همچنین جنس مصالح بستر و کناره‌ها به دست آمد و با داده‌های واقعی ضریب زبری و شبیه‌سازی جریان رودخانه مقایسه گردید. سپس از نرم‌افزار HEC-RAS جهت تعیین تراز آب در مقاطع عرضی مختلف برای دبی‌ها و ضرایب زبری مختلف استفاده گردید. طبق نتایج روش چاو که دارای کمترین خطای نسبی می‌باشد به‌عنوان بهترین روش برآورد ضریب زبری در این رودخانه پیشنهاد می‌گردد.
تخصص ها :  معادلات تجربی، ضریب زبری مانینگ، روش چاو، رودخانه گل­گل، ایلام، HEC-RAS

2
پایش وضعیت اقلیمی استان تهران با استفاده از شاخص‌های ارزیابی خشکسالی
( 850 بازدید ) ( 78 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 5 - شماره 18 - شماره پیاپی 18
نویسندگان :
خلاصه مقاله : سيستم پايش از مقدمات لازم در طرح هاي مقابله با خشکسالي بوده که مقياس زماني نقش تعيين کننده اي در قابليت و کارآيي آن دارد.یکی از موارد مهم در پایش و بررسی خشکسالی استفاده از شاخص ‏هایی است که بتوان براساس آن‌ها میزان شدت، تداوم و بزرگی خشکسالی را در یک منطقه ارزیابی کرد. در این تحقیق از اطلاعات هشت ایستگاه سینوپتیک استان تهران طی دوره‌ای 18 ساله (1395-1377) برای پایش وضعیت خشکسالی استفاده شد.به این منظور با استفاده از شاخص خشکسالی هواشناسی درصد بارش نرمال (PNPI)، شاخص روش استانداردسازی (Z)، شاخص دهک (DI) و شاخص بارش سالانه استاندارد (SIAP)  وضعیت استان مورد ارزیابی قرار گرفت. همچنین از روش کمینه مقدار بارش برای انتخاب شاخص مناسب استفاده شد که نتایج نشان داد که در تمامی ایستگاه ‏ها به جز ایستگاه فیروزکوه همزمان با سال وقوع کمینه مقدار بارش تمامی شاخص ‏های مورد بررسی، طبقه خشکسالی شدید و خشکسالی با شدت خیلی زیاد زیر نرمال بودند که بیش‌تر خشکسالی‏ های بسیار شدید در ماه‏ های خرداد، تیر، مرداد و شهریور به‌وقوع پیوسته است و در اکثر مواقع نمی ‏تواند منجر به تعیین شاخص یکتا گردد. بیشترین Z (ترسالی1/54) مربوط به ایستگاه آبعلی در ماه اسفند و بیشترین خشکی شدید (1/62-) در ماه شهریور  به ایستگاه فیروزکوه اختصاص یافته است. همچنین با پهنه‏ بندی که صورت گرفت مشخص شد که شدت خشکسالی در مناطق جنوبی از جمله ژئوفیزیک بیش‌تر از مناطق شمالی از قبیل شمیرانات می ‏باشد.
تخصص ها :  استان تهران، پهنه ‏بندی خشکسالی،  های خشکسالی، وضعیت خشکسالی

3
اولویت­ بندی پتانسیل سیل ­خیزی واحدهای هیدرولوژیکی با استفاده از GIS (مطالعه موردی: حوضه صفارود)
( 699 بازدید ) ( 74 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 5 - شماره 18 - شماره پیاپی 18
نویسندگان :
خلاصه مقاله : اولویت­ بندی زیر حوضه­ ها از لحاظ پتانسیل سیل ­خیزی و تهیه نقشه­ های پهنه ­بندی کمک فراوانی به مدیریت سیلاب و شناخت مناطق آسیب پذیر می ­نماید. با توجه به این که، حوزه آبخیز صفارود به منطقه شهری شهرستان رامسر منتهی می ­شود، کنترل سیل و شناسایی مناطق مولد آن از اهمیت ویژه­ای برخوردار است. هدف از این تحقیق، تعیین پتانسیل سیل­خیزی مناطق مختلف حوضه مورد مطالعه و تهیه نقشه­ های پهنه ­بندی برای هر زیرحوضه ­ی آن بوده است. بدین منظور در ابتداحوزه آبخیز مورد نظر، به هفت واحد هیدرولوژیکی تقسيم و سپس اقدام به شناسایی واحدهای سنگ شناسی در این حوضه گردید. حدود 97 درصد از حوضه شيبي بالاتر از 15 درصد و 62/23 درصد از منطقه مورد بررسی بیش از 45 درصد پوشش گیاهی دارد. پس از تعیین ارزش کمی عوامل، اقدام به بررسی پتانسیل سیل­ خیزی با استفاده از روش شاخص همپوشاني در محيط GIS گرديد. در نهایت اولويت­ بندي زير حوضه ­هاي حوزه آبخيز بر اساس واحدهای لیتولوژیکی، شیب، کاربری اراضی و درصد پوشش گیاهی صورت گرفت. نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که حدود 26/36 درصد از مساحت حوضه در پهنه زیاد و 13/74 درصد در پهنه خیلی زیاد از لحاظ پتانسیل سیل­خیزی قرار دارند. نتایج حاصل از اولویت­ بندی زیر حوضه­ها، نشان داد که زیرحوضه لات محله و زیرحوضه جواهرده با 5/41 درصد و 80/39 درصد پتانسیل سیل ­خیزی در پهنه­ های زیاد و خیلی زیاد به ترتیب مناطقی هستند که دارای کمترین و بیشترین پتانسیل در تولید سیل در داخل حوزه آبخیز صفارود می­ب اشند
تخصص ها :  اولویت ­بندی، پتانسیل سیل­ خیزی، جواهرده، صفارود

4
ارزيابي اثرات اقتصادي، اجتماعي و زيست­ محيطي طرح­ هاي آبخيزداري حوزه آبخيز سد مهاباد
( 6980 بازدید ) ( 119 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 5 - شماره 18 - شماره پیاپی 18
نویسندگان :
خلاصه مقاله : هدف کلي پژوهش توصيفي - همبستگي حاضر، ارزيابي اثرات اقتصادي، اجتماعي و زيست محيطي طرح­هاي آبخيزداري حوزه سد آبخيز مهاباد است. ابزار جمع­ آوري اطلاعات پرسشنامه­ اي بود که روايي و پايايي آن مورد تأييد قرار گرفت. جامعة آماري تحقيق حاضر را سرپرستان خانوارهاي روستايي ساکن حوزه آبخيز سد مهاباد تشکيل دادند (2458=N) که از اين تعداد، 175 نفر با استفاده از فرمول کوکران به روش نمونه­گيري تصادفي خوشه­اي به ­عنوان نمونه آماري انتخاب شدند (175=n). نتايج توصيفي تحقيق نشان دادند که اثرات زيست- محيطي، اقتصادي و اجتماعي طرح­ هاي آبخيزداري حوزه آبخيز سد مهاباد، به ­ترتيب، در سطوح "تقريباً زياد"، "تقريباً متوسط" و "تقريباً کم" است. همچنين، آبي شدن زمين­ هاي زراعي، جلوگيري از وقوع سيل و افزايش مشارکت ­هاي مردمي مهمترين اثرات طرح ­ها در اَبعاد اقتصادي، زيست- محيطي و اجتماعي بودند. نتايج حاصل از آزمون فريدمن نشان داد كه اثر زيست- محيطي بيشترين و اثر اجتماعي کمترين اثر طرح ­هاي آبخيزداري در حوزه آبخيز سد مهاباد هستند. همچنين، نتايج حاصل از ضريب همبستگي نشان دادند که بين سطح زيرکشت و تعداد افراد خانواده پاسخگويان که درگير فعاليت­ هاي کشاورزي هستند با ميزان اثرات طرح‌هاي آبخيزداري رابطه مثبت و معني ­داري وجود دارد.
تخصص ها : اثرات اقتصادي، اثرات اجتماعي، اثرات زيست‌ محيطي، طرح­ هاي آبخيزداري، حوزه آبخيز.

5
پتانسیل‌یابی منابع آب زیرزمینی دشت‌های دهلران و موسیان_آبدانان استان ایلام، با استفاده از مدل‌های نسبت فراوانی و شاخص آماری
( 746 بازدید ) ( 87 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 5 - شماره 18 - شماره پیاپی 18
نویسندگان :
خلاصه مقاله : شناسایی مناطق با پتانسیل بالای آب‌های زیرزمینی از مهم‌ترین عوامل برای مدیریت منابع آب زیرزمینی است. در این پژوهش تلاش شده تا مناطق با پتانسیل آب‌های زیرزمینی دشت‌های دهلران و موسیان_آبدانان استان ایلام، با استفاده از مدل‌های نسبت فراوانی و شاخص آماری مشخص شود. فاکتورهای مؤثر در وقوع آب زیرزمینی شامل: سطح آب زیرزمینی، سنگ‌شناسی، ژئومورفولوژی، شیب، جهت شیب، تراکم زهکشی، کاربری اراضی، طبقات ارتفاعی، شاخص رطوبت توپوگرافی، انحنای سطح و بافت خاک می‌باشد. در مدل‌های نسبت فراوانی و شاخص آماری، ابتدا چاه‌های با آبدهی بالاتر از 10 مترمکعب بر ساعت در منطقه استخراج شد، سپس، 70 درصد چاه برای مرحله مدل‌سازی (تعداد 253 عدد) و 30 درصد چاه برای مرحله صحت سنجی (تعداد108 عدد) به‌صورت تصادفی انتخاب و جدا شدند، سپس تحلیل‌های لازم بر طبقات و نقشه‌ها صورت گرفت و نقشه‌ها همپوشانی شدند، درنهایت خروجی مدل‌ها به‌صورت نقشه‌های پتانسیل منابع آب زیرزمینی تولید شد. برای ارزیابی کارایی مدل‌ها از روش منحنی ROC استفاده شد، نتایج حاکی از آن بود که مدل‌های نسبت فراوانی و شاخص آماری  با داده‌های مرحله صحت سنجی به ترتیب با ۹۹ و 93 درصد کارایی بسیار خوبی در پتانسیل‌یابی منابع آب زیرزمینی در دشت‌های دهلران و موسیان_آبدانان استان ایلام دارند. با توجه به نتایج مدل‏ها، مدل نسبت فراوانی کارایی بهتری نسبت به مدل شاخص آماری دارد. بر همین اساس درصد مساحت‏های به‌دست‌آمده در مدل نسبت فراوانی به این صورت می‌باشد؛ 36 درصد از مناطق خیلی ضعیف، 15درصد ضعیف، 12 درصد متوسط، 19 درصد خوب و 18 درصد خیلی خوب می‌باشد. پیشنهاد می‌شود مدیران محترم از مدل نسبت فراوانی در برنامه‌ریزی‌های خود استفاده نمایند.
تخصص ها : آب زیرزمینی، دهلران، سیستم اطلاعات جغرافیایی، شاخص آماری، موسیان_آبدانان، نسبت فراوانی

6
علل تخريب انواع دروازه‎ و مقایسه‎ هزینه آن‎ها در سامانه‏ های پخش‎سیلاب
( 661 بازدید ) ( 13 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 5 - شماره 18 - شماره پیاپی 18
نویسندگان :
خلاصه مقاله :  سامانه‎ پخش‎سيلاب با اهدافي چون گردآوري آب، تغذيه‎ مصنوعي آبخوان و بهره‌برداري بهينه از سيلاب، يكي از راهكارهاي مديريت منابع آب در مناطق خشك و نيمه‌خشك است. دروازه، سازه‌اي مهم در اين سامانه است كه بررسي‌هاي انجام شده، تناسب و سازگاري دو نوع قائم و مايل (تیپ1 و 2) آن را در طرح‌هاي پخش‌سيلاب تأييد می‌کند. در این تحقیق یکی از سامانه‌های مستقل گسترش‎سیلاب در ايستگاه تحقيقات آبخوانداری كوثر در دشت گربايگان فسا انتخاب و علل تخريب و عملكرد  فني– اقتصادي انواع دروازه‌ها، در سيلاب سال 1382، ارزیابی شد. به اين منظور میزان تخریب‎ها، با اندازه‌گيري مستقيم صحرايي جمع‌آوري گرديد. بررسي‌هاي انجام شده بيانگر آن است كه علت تخريب دروازه‌ها، عدم كنترل سيلاب ورودي، فرسايش خاكريزهاي مجاور ديواره‌ها، زيرشويي دروازه‌ها، ناپايداري و تخريب ديواره‌هاي جانبي آن‎ها مي‌باشد. نتايج نشان مي‌دهد، در نتيجه‌ سيلاب خشکه رود بیشه‎زرد در سال 1382 با بده‌ 300 متر مكعب برثانيه (داده‎های موجود در بانک اطلاعاتی ایستگاه)، ميزان تخريب دروازه‌هاي مايل تیپ 1 نسبت به مایل تیپ2 و قائم بيشتر است. همچنين بيشترين و كمترين هزينه‌ي احداث دروازه، به ترتيب مربوط به مايل تیپ 1 و قائم مي‌باشد. در صورتي مي‌توان از تمام قابليت‌هاي گنجايش شبكه براي آبگيري استفاده كرد كه دروازه‌هايي پايدارتر از نوع مايل تیپ1 احداث شوند. از آنجا كه نسبت هزينه‌ي دروازه‌ مايل تیپ2 به قائم6/. بوده و از استحكام خوبي نيز بر خوردار است، به عنوان گزينه‌ مناسب توصيه مي‌گردد. مطالعه موردي: ايستگاه آبخوان‌داري كوثر
تخصص ها : آبخوان‌داري، ايستگاه‌كوثر، دروازه، گربايگان فسا، پخش سيلاب

7
تحلیل تغییرات زمانی و مکانی کمیت و کیفیت منابع آب‌زیرزمینی طی سه دهه اخیر در دشت میناب
( 686 بازدید ) ( 99 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 5 - شماره 18 - شماره پیاپی 18
نویسندگان :
خلاصه مقاله : منابع آب زیرزمینی به­عنوان یکی از مهم­ترین منابع تأمین آب مورد نیاز براي بخش­هاي کشاورزي، شرب و صنعت، از اهمیت زیادي برخوردار است. پژوهش فوق در دشت میناب واقع در استان هرمزگان با هدف بررسی روند تغییرات کمیت و کیفیت آب‌زیرزمینی صورت پذیرفت. به‌منظور بررسی تغییرات کمیت آب زیرزمینی از شاخص GRI طی دوره آماری 1365 تا 1394 و به‌منظور شناخت وضعیت کیفی آب از شاخص‌های هدایت الکتریکی (EC)، PH، نسبت جذب سدیم(SAR) و سختی کل آب (T.H) چاه‌های مشاهده‌ای دشت میناب در دوره آماري 1387 تا 1394 استفاده گردید. براي پهنه ­بندي ویژگی­ هاي کمی و کیفی آب، از روش IDW در نرم افزار ArcGIS و براي بررسی روند و تغییرات نوسانات سطح سفره آب زیرزمینی از آزمون تحلیل روند من-کندال استفاده شد. نتایج تحقیق نشان داد، تمامی پیزومترهای مورد بررسی در مقیاس فصلی و سالانه دارای روند کاهشی بوده به‌طوری‌که بیش‌ترین آماره روند من کندال در شمال دشت مشاهده گردید. بررسی نقشه­های هم مقدار پارامترهای کیفی با استفاده از روش IDW، نشان داد، 63 درصد مساحت منطقه مورد مطالعه دارای وضعیت مناسب از نظر کیفی می‌باشند و تنها مساحت 37 درصد در بخش مرکزی دارای وضعیت نامناسب است.
تخصص ها : کمیت و کیفیت آب زیرزمینی، آزمون تحلیل روند، دشت میناب، پهنه‌بندی.

دسترسی سریع

کلیه حقوق این وب سایت برای مجله ترویج و توسعه آبخیزداری محفوظ می باشد .