English
مجله ترویج و توسعه آبخیزداری
مشاهده مقالات شماره
 دوره2،شماره5
 
1
آنالیز الگوهای فضایی خشک سالی با استفاده از شاخص SPI در استان گلستان
( 2056 بازدید ) ( 211 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 2 - شماره 5
نویسندگان :
خلاصه مقاله :

یکی از ویژگی های اقلیمی ایران، کمبود بارندگی و نوسانات زیاد آب و هوایی در مقیاس روزانه، فصلی و یا سالانه است. خشکسالی نیز به عنوان یک پدیده اقلیمی، همه ساله در کشور اثرات نامطلوبی برجای می گذارد. هدف از این تحقیق، بررسی خصوصیات فضایی خشکسالی در استان گلستان با استفاده از شاخص SPI در مقیاس زمانی ماهانه است. به همین منظور از اطلاعات بارندگی دوره 35 ساله در 23 ایستگاه اقلیمی استفاده گردید. بررسی نمودارهای میانگین های متحرک ماهانه نشان داد که با افزایش مقیاس زمانی، از میزان شدت خشکسالی کاسته و بر میزان تداوم خشکسالی افزوده می شود. بیشترین شدت و فراوانی خشکسالی مربوط به ایستگا ههای نوار شمال شرقی استان گلستان بوده است. همچنین بررسی نقشه های پهنه خشکسالی نشان داد با افزایش مقیاس زمانی از میانگین های متحرک 3 ماهه به 24 ماهه بر وسعت خشکسالی نیز افزوده می شود.

تخصص ها :

اقلیم- شدت خشکسالی- میانگین متحرک- پهنه بندی– کریجینگ.


2

نگاهي آماري به وضعيت فرسايش آبي در ايران

( 2155 بازدید ) ( 173 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 2 - شماره 5
نویسندگان :
خلاصه مقاله :

پديده فرسايش خاك و پيامدهاي ناشي از آن مانعي اساسی در برابر توسعه کشور محسوب مي گردد. از طرفي وجود عوامل طبيعي زمينه ساز فرسايش در ايران باعث شده اند که ايران پتانسيل بالايي را براي فرسايش آبي داشته باشد. براي کنترل فرسايش كسب اطلاع از وضعيت موجود بسيار حائز اهميت است ولي با اين وجود اختلاف فاحشي در آمار و ارقام ارائه شده مشاهده مي گردد. لذا در اين مقاله سعي شده تا تصوير نسبتا روشن تري از وضعيت فرسايش آبي در ايران، بر مبناي مطالعات مختلف انجام گرفته ارائه گردد. بررسي ها نشان داد که متخصصين، ميزان متوسط فرسايش ويژه کشور  را از 16 تا 25 تن در هکتار در سال نيز اعلام کرده اند. در طرح سيماي حوزه هاي آبخيزكشور، با استفاده از مدل ،EPM ميانگين فرسايش ويژه کشور 94 / 6 تن در هكتار در سال و متوسط فرسايش کشور حدود 975 ميليون تن در سال و مقدار رسوب کل کشور 129 ميليون تن برآورد گرديده است در حالي كه، مطالعات منحني هاي سنجه، کل رسوب دهي کشور را حدود 250 ميليون تن در سال برآورد نموده است. نتايج مطالعات فرسايش و رسوب در 38 حوضه استان قزوين، نيز بيان گر متوسط ميزان فرسايش ويژه 06 / 16 تن در هکتار در سال مي باشد. بر اساس روش رسوب سنجي مخازن بندهاي کوچک، توليد رسوب متوسط کشور زير 15 تن در هکتار در سال است. از آنجاکه روش هاي برآورد و مقادير بدست آمده بسيار متفاوت مي باشند لذا، مطالعه دقيق تخمين رسوب دهي حوضه هاي كشوربا روش هاي مناسب ضروري است. با اين همه مي توان اذعان نمود که متوسط ميزان فرسايش در کشور بين 7 و حداکثر 16 تن در هکتار در سال مي باشد که با توجه به مساحت ايران، فرسايش سالانه کشور معادل 15 / 1 – 64 / 2 ميليارد تن خواهد بود که رقم بسيار بالايي است.

تخصص ها :

برآورد و اندازه گيري، تخريب اراضي، مديريت جامع حوزه آبخيز، ميزان فرسايش و رسوب


3
نقش ريزموجودات خاک زي در مهار رواناب و هدررفت خاک
( 2013 بازدید ) ( 227 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 2 - شماره 5
نویسندگان :
خلاصه مقاله :

فرسايش خاك و توليد رسوب ناشي از آن در آبخيزها يکي از محدوديت هاي اساسي در رسيدن به توسعه ي پايدار است. بر همين اساس استفاده از تثبيت کننده ها و افزودنيهاي خاک از قبيل مواد طبيعي، آلي و مصنوعي به منظور افزايش حد آستانه ي فرسايش پذيري و کاهش فرسايش خاک در سطوح خاکي مورداستفاده و يا آزمايش قرار گرفته است. با اين حال محدوديت هاييهمچون ناپايداري و موقتي بودن افزودني ها و هم چنين داشتن اثرات مخرب محيط زيستي، استفاده از آن ها را تا حدودي به چالش کشيده است. لذا در پژوهش حاضر سعي گرديده است تا در مورد استفاده از ريزموجودات خاک زي به عنوان راه کاري پايدار و زيستي براي احياء و ارتقاء خاک هاي تخريب يافته اطلاعات جامع ارائه شود. بر اساس نتايج پژوهشهاي صورت گرفته نقش مؤثر ريزموجودات فعال پوسته ي سطحي خاک به ويژه سيانوباکتر يها، باکتر يها و قارچها در پايداري خاک دانه ها، افزايش مقاومت کششي و برشي ذرات خاک، افزايش نفوذپذيري، نگه داشت رطوبت، تثبيت نيتروژن و کربن و افزايش کيفيت خاک براي حضور و رشد ساير موجودات و پوشش گياهي از طريق ترشح پل يساکاريد و چسبندگي خاک دانه ها به اثبات رسيده است. لذا با نقش پويايي خود باعث پايداري و ايجاد شرايطي مناسب براي حضور پوشش گياهي و ساير جانداران مي شوند . لذا زمينه سازي سازگاري و يا حمايت از غناي موجودات خاک زي از طريق توسعه ي ريزموجودات به عنوان اولين حلقه از بوم سازگان باعث ايجاد شرايطي مناسب براي احياء و ارتقاء پايدار بوم سازگان و در نهايت منجر به مهار هدر رفت رواناب و خاک خواهد شد. بنابراين بررسي نقش ريزموجودات خاک زي به ويژه سيانوباکتري ها و باکتري ها در تحليل فرآيند هاي فرسايش و به کارگيري آنها به عنوان جايگزيني براي ساير تثبيت کننده و افزودني هاي معمول، به شرط بررسي آزمايشگاهي و در نظر گرفتن ابعاد محيط زيستي آن ضروري به نظر مي رسد.

تخصص ها :

افزودني هاي خاک، توسعه ي پايدار، توليد رسوب، فرسايش پذيري خاك


4
مروری بر تحقیقات انجام شده روی نسبت تحویل رسوب
( 2284 بازدید ) ( 251 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 2 - شماره 5
نویسندگان :
خلاصه مقاله :

خاک به عنوان یکی از اجزای هر اکوسیستم و منبع مهم تولید غذا، نقش بسیار جدی در ادامه حیات بشر دارد، لذا ضرورت حمایت و حفاظت از خاک و جلوگیری از فرسایش آن، امری مبرهن و اقدامی الزامی است. فرسایش خاک و رسوب منتقل شده به آبراهه ها از مهمترین مشکلات محیطی و نگرانی ها در توسعه پایدار هستند. اگرچه فرایندهای فرسایش و رسوب به طور مفصل مورد بررسی و مطالعه قرار گرفت هاند؛ اما مدل سازی ارتباط میان فرسایش سطح زمین و کل رسوب حاصله در خارج از عرصه سیستم پیوسته و همچنین عدم وجود داده های دقیق و صحیح در مقیاس منطقه ای است. كنترل مؤثر انتقال بار رسوب، جزء مهمي در مديريت منابع طبيعي است. اطلاعات مربوط به تحويل رسوب در شناخت منبع و ميزان تحويل رسوبات مفيد بوده و براي مد لسازان اهميت بسياري دارد. بسیاری از مدل های منطقه ای برآورد فرسایش، تغیرپذیری مکانی رسوب رسیده به آبراهه را مورد بررسی قرار نمی دهند. بدین منظور باید از ضریب یا شاخصی برای تبدیل میزان فرسایش خاک به رسوب خارج شده از حوضه استفاده کرد که این شاخص به ضریب تحویل رسوب یا SDR مشهور است. تاکنون تحقیقات گسترده ای بر روی نسبت تحویل رسوب انجام شده، اما نتایچ متفاوتی نیز حاصل شده است؛ لذا هدف این پژوهش مرور و جمع آوری مطالعات گذشته تا اکنون است تا بتوان به این طریق با نگاهی جامع بهترین شیوه را جهت برآورد رسوب یافت و به این ترتیب گامی مهم در جهت مدیریت پایدار عرصه های طبیعی برداشت. نتایج این بررسی نشان می دهد که هر یک از روابط ارائه شده جهت برآورد نسبت تحویل  رسوب مزایا و کاست یهایی دارند که انتخاب یک روش به عنوان دقیق ترین رابطه امری دشوار است، اما اکثر تحقیقات انجام شده در داخل کشور حاکی از موفقیت نسبتا خوب روش رنفرو نسبت به سایر روش ها است؛ البته تاکنون در کشور تحقیقات جامعی بر روی کلیه روابط ارائه شده صورت نگرفته است و این امر ضرورت وجود طرح های تحقیقاتی به منظور بررسی های جامع و کامل بر روی کلیه شیوه های محاسبه نسبت تحویل رسوب را بیان می کند.

تخصص ها :

نسبت تحویل رسوب، خاک، رسوب، فرسایش، حوزه آبخیز


5
پیش بینی بارندگی ماهانه ایستگاه بارانسنجی پونل با استفاده از رگرسیون خطی و آنالیز طیف تکین
( 1916 بازدید ) ( 58 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 2 - شماره 5
نویسندگان :
خلاصه مقاله :

بارندگی به عنوان یکی از مهمترین داده های ورودی به سیستم های هیدرولوژیک، از پارامتر های مهم مورد استفاده در مدل های هیدرولوژیک می باشد. در دهه های گذشته روش های مختلفی برای تجزیه و تحلیل و پیش بینی بارندگی ماهانه استفاده شده است. روش آماری رگرسیون خطی یکی از روش های مورد استفاده در مدلسازی فرایند های مختلف هیدرولوژیک از جمله بارندگی می باشد. اخیراً نیز استفاده از آنالیز طیف تکین در تحقیقات منابع آب جهت رفع اجزاء تصادفی موجود در سری های زمانی هیدرولوژیک به طور گسترده ای شایع شده است. هدف اصلی از این تحقیق پیش بینی بارندگی ماهانه با استفاده از ترکیب رگرسیون خطی و آنالیز طیف تکین م یباشد. بدین منظور داده های بارندگی ماهانه طی دوره آماری 20 سال سال آبی 70 - 1369 تا سال آبی 89 - 1388  در ایستگاه بارانسنجی پونل رضوانشهر در حوزه آبخیز شفارود در استان گیلان مورد استفاده قرار گرفت. برای مقایسه عملکرد مدل پیشنهادی، مدل رگرسیون خطی منفرد بدون استفاده از آنالیز طیف تکین نیز استفاده شد. نتایج این مطالعه نشان داد که مدل ترکیب رگرسیون خطی و آنالیز طیف تکین در مقایسه با مدل رگرسیون خطی منفرد عملکرد بسیار مناسب تری را ارائه می نماید.

تخصص ها :

بارندگی، پردازش اولیّه داده، رگرسیون خطی، آنالیز طیف تکین


6
اثر اجرای طرح تغذیه مصنوعی در تعدیل خشکسالی
( 1960 بازدید ) ( 115 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 2 - شماره 5
نویسندگان :
خلاصه مقاله :

خشکسالی و بهره برداری از منابع آب زیرزمینی مهمترین عوامل تنش سفره هستند. مدیریت بهره برداری و خشکسالی ابزاری کارآمد برای متعادل نمودن وضعیت آبخوان دشت الشتر است. برای محقق شدن این امر جریان آب زیرزمینی با استفاده از مدل MODFLOW شبیه سازی گردید. سپس واکنش مدل نسبت به سناریوهای خشکسالی نرمال، متوسط، شدید و خیلی شدید سنجیده شد. نتایج نشان داد که با افزایش خشکسالی، تراز سطح ایستابی و ذخیره سفره کاهش می یابد. برای کنترل اثرات خشکسالی نرمال، متوسط و شدید، مدیریت کاهش 35 درصدی بهره برداری در قالب نصب کنتورهای هوشمند و اجرای طرح های نوین آبیاری سودمند بوده و جهت تعدیل تنش خشکسالی خیلی شدید علاوه بر روش مدیریتی مذکور، اجرای طرح تغذیه مصنوعی پیشنهاد گردید.

تخصص ها :

خشکسالی، حوضچه تغذیه، راهکار مدیریتی، دشت الشتر


7
نقش پخش سيلاب بر كميت پوشش گياهي و تولید در آبخوان ميانكوه يزد
( 1995 بازدید ) ( 46 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 2 - شماره 5
نویسندگان :
خلاصه مقاله :

در اين تحقيق اثر پخش سيلاب بر میزان كمي پوشش گياهي و تولید در سال 1381 مورد بررسي قرار گرفت. بدین نحو که حوزه مذکور دارای 6 عرصه پخش و 1 عرصه بعنوان شاهد با شرایط مشابه که عملیات پخش در آن صورت نمی گرفت بود، در هر یک از عرصه های پخش سه ترانسكت 100 متري عمود بر شيب به صورت موازي به فاصله 5 متر از یكديگر مستقر و در هر ترانسكت 10 پلات 1×2 مترمربعي تعبيه كه در آنها درصد تاج پوشش گونه هاي داخل پلات محاسبه و میزان توليد نیز به روش قطع و توزين اندازه گیری شد. سپس همین پارامترها در داخل منطقه شاهد نیز اندازه گیری شد. نتايج با آزمون دانكن در قالب طرح بلوك كاملاً تصادفي تجزيه وتحليل شد و نشان دادكه ميزان درصد پوشش گياهي و توليد نسبت به شاهد در سطح خطاي 5 درصد داراي اختلاف معن يدار مي باشند.

تخصص ها :

پوشش گياهي، تولید، پخش سيلاب، شاهد، ترانسکت، آزمون دانکن


دسترسی سریع

کلیه حقوق این وب سایت برای مجله ترویج و توسعه آبخیزداری محفوظ می باشد .