English
مجله ترویج و توسعه آبخیزداری
مشاهده جزئیات مقاله
دانلود فایل مقاله :
( 135 بازدید ) ( 33 دانلود )
اطلاعات انتشار : دوره 8 - شماره 28 - شماره پیاپی 28
نوع مقاله : مقالة‌ تحقيقي‌ (پژوهشي‌)
محورهای مقاله : مدیریت سیلاب و خشکسالی
عنوان مقاله : تأثیر سازندهای زمین‌شناسی بر کیفیت آب‌های زیرزمینی با کاربرد تلفیقی  GIS و منطق بولین،مطالعه موردی: حوزه آبخیز دشت امامزاده جعفر گچساران
خلاصه مقاله : یکی از منابع مهم تأمین آب در اکثر نقاط ایران سفره‌های آب زیرزمینی است که در دهه‌های اخیر تحت تأثیر عوامل مختلف طبیعی و انسانی قرار گرفته است. از جمله عوامل طبیعی می‌توان به سازندهای زمین‌شناسی و کاهش بارش در اغلب مناطق اشاره کرد. در این پژوهش، بررسی کیفی منابع آب زیرزمینی و ارتباط آن‌ها با سازندهای زمین‌شناسی مدنظر قرار گرفت. به این‌منظور، ابتدا با استفاده از نقشه زمین‌شناسی منطقه، سازندهای زمین‌شناسی استخراج شد. سپس، داده‌های کیفی 40 چاه بهره‌برداری و پیزومتری، به‌منظور تعیین تیپ آب منطقه وارد نرم‌افزار Chemistry گردید. سپس سازندهای زمین شناسی با توجه به توان تولید تیپ آن‌ها و اثر انحلالی‌ آن‌ها، طبقه‌بندی شده؛ درمرحله بعد، بافرهایی به فواصل 1، 3، 5، 7 و 10 کیلومتری در اطراف چاه‌ها ایجاد و لایه‌های آن با نقشه‌های زمین‌شناسی برش داده شد. نتایج بدست آمده با استفاده از آزمون t-test نشان داد که با احتمال 95 درصد، در فواصل 1، 3، 5 و 7 کیلومتری از چاه‌ها، درصد تأثیر انحلال سازندها بر چاه‌های بهره‌برداری، معنادار است، اما در فاصله 10 کیلومتری و با افزایش فاصله، این تأثیر کمتر شده و معنی‌دار نبوده، اما تأثیر مجموع سازندهای غیرکواترنری بر چاه‌ها افزایش می‌یابد. نتایج حاصل از منطق بولین نیز نشان داد که سازند (Qt2) در فواصل نزدیک به چاه‌ها بیش‌ترین گسترش را دارند که شامل مخروط افکنه‌ها و رسوبات آبرفتی جوان است و محل اصلی تغذیه آبخوان‌ها می‌باشند. اما هرچه فاصله از چاه‌ها افزایش می‌یابد، تأثیر سازندهای غیرکواترنری از جمله آهک آسماری و سازندهای گروه گچساران که به‌ترتیب دارای توان تولید تیپ آبی کربناته و کلروره را دارند، افزوده می‌شود.
تخصص ها : آبخوان، تیپ کربناته، سازند کواترنری، نقشه زمین‌شناسی، سیستم مختصات جغرافیایی (GIS).
منابع : Al-khamshan, O. 2008. Assessment of the spring water quality in the Shoubak area, Jordan. Enviromentalist, Pp: 203-215.


نویسندگان مقاله :
نویسندهترتیب نویسندهدانشگاه / سازمان/ موسسهدانشگاه / سازمان/ موسسه ( لاتین )سمتپست الکترونیکیمدرک تحصیلی
محمدتقی آوند
(نویسنده مسئول)
1دانشگاه تربیت مدرس  mt.avand70@gmail.com 
محمدرضا اختصاصی 2دانشگاه یزد  mt.avand70@gmail.com 
دسترسی سریع

کلیه حقوق این وب سایت برای مجله ترویج و توسعه آبخیزداری محفوظ می باشد .